Bevallen in een andere houding: alles over de baarkruk

Voordelen van rechtop bevallen

Een baarkruk is een hulpmiddel dat vrouwen de kans geeft om in een rechtop zittende houding te bevallen, waarbij zwaartekracht en een natuurlijke positie worden benut. Veel mensen denken bij een bevalling meteen aan liggen op bed, maar een kruk biedt een ander soort steun en comfort. In Nederland kiezen sommige vrouwen ervoor, omdat het voordelen heeft voor moeder en kind.

Een geboorte op een baarkruk zorgt ervoor dat de zwaartekracht een handje helpt. Doordat je rechtop zit en je knieën gebogen zijn, kunnen de weeën krachtiger aanvoelen en krijgt je bekken meer ruimte. Hierdoor kan de baby makkelijker naar beneden bewegen en wordt de doorbloeding vaak beter dan bij liggen op de rug. Veel vrouwen ervaren dat persen in deze houding natuurlijker voelt en het geboortekanaal bij deze manier vaak meer open is. Ook hebben sommige vrouwen minder kans op inscheuren, omdat het hoofdje van de baby geleidelijker naar buiten komt. Veel mensen ervaren meer invloed op het eigen lijf, omdat ze actiever mee kunnen werken.

Hoe ziet een baarkruk eruit en hoe werkt het?

Een baarkruk is meestal rond of ovaal, gemaakt van stevig materiaal zoals kunststof of hout. In het midden zit een opening waardoor het kindje geboren kan worden. De bovenkant is soms bekleed met een zachte laag, zodat je comfortabel kunt zitten. Tijdens de bevalling zit de vrouw op de kruk met haar voeten plat op de grond en de knieën gebogen. De partner of een verpleegkundige kan ondersteuning bieden door achter de vrouw te gaan zitten. De verloskundige zit vaak voor je om de baby op te vangen en te begeleiden. Er is genoeg ruimte om te bewegen: je kunt makkelijk je houding iets aanpassen en leunen naar voren of achteren.

Wanneer kies je voor een baarkruk?

Sommige zwangeren voelen zich prettiger in deze rechtopstaande houding, omdat ze controle willen houden over hun lichaam en omdat het misschien sneller voelt. Veel vrouwen kiezen dit hulpmiddel als ze merken dat liggen lastig of ongemakkelijk is. Soms wordt het aangeraden als de bevalling langzaam gaat of als het kindje wat lastiger indaalt. Ook als je graag wilt samenwerken met de zwaartekracht of minder kans wil op een knip, is deze manier een optie. Overleg altijd vooraf met je verloskundige of arts; niet iedereen komt in aanmerking, bijvoorbeeld bij medische complicaties, een stuitligging of als er sprake is van een keizersnee. Het is dan goed om samen de mogelijkheden te bespreken.

• je wilt controle houden over je lichaam
• het mogelijk sneller kan voelen
• liggen lastig of ongemakkelijk is
• je wilt samenwerken met de zwaartekracht of minder kans op een knip
• overleg met je verloskundige of arts is noodzakelijk

De ervaring met een baarkruk

Veel vrouwen geven aan dat deze zithouding hen helpt om op hun ademhaling te letten en actief mee te persen. Sommigen voelen zich minder afhankelijk van anderen en vinden het prettig dat ze zich kunnen laten ondersteunen als dat nodig is. Het contact en de band met de partner blijven meestal sterk, omdat hij of zij dichtbij kan ondersteunen. Na de geboorte wordt de baby vaak direct op de buik gelegd als je nog zit. Soms wordt gevraagd even te gaan liggen voor de medische controles, omdat dit veiliger kan zijn. Niet ieder ziekenhuis of verloskundigenpraktijk heeft standaard een kruk beschikbaar, dus bespreek het altijd op tijd als je dit wilt proberen. Ook kun je navraag doen of je deze houding mee mag nemen in je geboorteplan.

Mogelijke nadelen en aandachtspunten

Hoewel bevallen op een baarkruk voordelen heeft, zijn er ook een paar zaken om rekening mee te houden. Niet iedereen vindt het comfortabel om lang te zitten tijdens pijnlijke weeën. Je kunt last krijgen van je benen of rug als het persen lang duurt. Soms stroomt de placenta wat moeilijker los door de houding, waardoor je even naar een andere positie moet verplaatsen. Ook moet de hartslag van de baby goed in de gaten worden gehouden; soms is het daarvoor nodig dat je anders gaat zitten. Verder is het belangrijk te weten dat het gebruik alleen kan als de bevalling zonder medische ingrepen verloopt. Voor vrouwen met een verhoogde kans op nabloeding of veel bloedverlies, wordt deze zithouding meestal afgeraden. Overleg hierover altijd goed met je zorgverlener en geef je voorkeuren duidelijk aan.

• Niet iedereen vindt het comfortabel om lang te zitten tijdens pijnlijke weeën.
• Je kunt last krijgen van je benen of rug als het persen lang duurt.
• Soms stroomt de placenta wat moeilijker los door de houding, waardoor je even naar een andere positie moet verplaatsen.
• De hartslag van de baby moet goed in de gaten worden gehouden; soms is het nodig dat je anders gaat zitten.
• Het gebruik kan alleen als de bevalling zonder medische ingrepen verloopt.
• Voor vrouwen met een verhoogde kans op nabloeding of veel bloedverlies wordt deze zithouding meestal afgeraden.

Veelgestelde vragen over de baarkruk

• Is de baarkruk geschikt voor iedereen die zwanger is?

  De baarkruk is niet voor iedereen geschikt. Bij sommige medische problemen of een keizersnee wordt het niet aangeraden. Overleg altijd met je verloskundige wat in jouw situatie mogelijk en veilig is.

• Moet ik voor een baarkruk zelf iets meenemen naar het ziekenhuis?

  In veel ziekenhuizen is een baarkruk aanwezig, maar het is verstandig om dit vooraf te vragen. Als je thuis wilt bevallen, kun je overleggen of je verloskundige er eentje heeft of waar je er een kunt huren of lenen.

• Kan mijn partner helpen tijdens de bevalling op een baarkruk?

  De partner kan zeker helpen tijdens deze manier van bevallen. Vaak zit hij of zij achter de vrouw om rugsteun te geven of om een hand vast te houden.

• Krijg ik altijd pijnstilling bij gebruik van een baarkruk?

  Pijnstilling is niet standaard bij deze bevallingshouding. Als je pijnstilling wilt, bespreek je dit met de verloskundige of arts. Sommige soorten pijnstilling gaan samen met zitten, andere niet.

• Mag je wisselen tussen verschillende houdingen tijdens de bevalling?

  Het is meestal geen probleem om van houding te wisselen. Je kunt eerst op bed liggen of staan, en op een later moment de baarkruk proberen. Overleg met je zorgverlener wat mogelijk is.