Het aantal departementen van Frankrijk is 101, verspreid over het land en het buitenland. Deze indeling speelt al lange tijd een belangrijke rol voor het bestuur en het dagelijks leven van de Fransen. Wie op vakantie gaat naar Frankrijk of interesse heeft in het land, komt deze term regelmatig tegen. Maar wat betekent het eigenlijk en waarom is deze verdeling zo belangrijk?
Wat is een departement in Frankrijk
Een departement is een soort provincie of gebied met een eigen bestuur, die samen met andere departementen het hele land vormen. Elk departement heeft een eigen nummer, die je bijvoorbeeld tegenkomt op kentekenplaten of postcodes. In Frankrijk is elk departement vernoemd naar een rivier, gebergte of regio. Daarnaast heeft elk gebied een hoofdstad, ook wel een prefectuur genoemd. Dit systeem is aan het eind van de achttiende eeuw bedacht, zodat het land eerlijker en beter te besturen was. Hierdoor kregen regio’s die ver van Parijs lagen toch invloed en stem in het bestuur en overheidszaken.
Hoe zijn de departementen verdeeld over Frankrijk en overzeese gebieden
Als je kijkt naar de kaart van Frankrijk, zie je 96 departementen in het zogenaamde “moederland” van Frankrijk: het stuk in Europa. De andere vijf liggen verder weg en noemen we de overzeese departementen. Dit zijn plekken als Guadeloupe en Martinique in het Caribisch gebied, Frans-Guyana in Zuid-Amerika, Réunion bij Afrika en Mayotte in de buurt van Madagaskar. De inwoners van deze gebieden zijn Franse staatsburgers en stemmen bij Franse verkiezingen. Hiermee is Frankrijk niet alleen Europees, maar ook onderdeel van werelddelen als Zuid-Amerika en Afrika, dankzij deze bestuurseenheden.
Departementen en hun rol in het dagelijks leven
De grenzen van de gebieden zijn niet zomaar getrokken, ze bepalen veel praktische zaken in het dagelijkse leven. Zo zijn er eigen diensten voor zaken als wegenonderhoud, sociale zorg en scholen, die door het bestuur van het departement worden geregeld. Ook hebben de gebieden een eigen vlag, identiteit en soms zelfs een eigen dialect. In veel gevallen voelt iemand zich net zo verbonden met zijn departement als met Frankrijk zelf. Tijdens sportwedstrijden, verkiezingen of lokale feesten zie je de trots op de regio en het bestuur duidelijk terug. Elk departement heeft ook een unieke code van twee cijfers, bijvoorbeeld 75 voor Parijs of 33 voor Gironde, waar Bordeaux ligt.
Het bestuur en de organisatie van de Franse departementen
Ieder departement wordt aangestuurd door een prefect, een vertegenwoordiger van de Franse staat. Daarnaast is er een gekozen raad, die belangrijke beslissingen neemt over bijvoorbeeld lokale belastingen, gezondheid en het onderhoud van gebouwen. De departementen werken vaak samen met de grotere regio’s waartoe ze behoren. Tot 2016 waren er meer dan twintig regio’s, maar dat jaar zijn er dertien gevormd in het Europese deel van Frankrijk en vijf overzeese. Hiermee wilde men zorgen voor meer samenwerking en minder verschillende bestuurslagen. Toch blijven de departementen bestaan en houden ze een eigen rol. Zo blijft het voor inwoners makkelijker om mee te beslissen over de directe omgeving.
Waarom is de verdeling met departementen nog altijd actueel
Hoewel de rol van de regio’s groter is geworden, zijn de departementen nog niet verdwenen. Voor Fransen zijn ze nog altijd belangrijk voor het gevoel van thuishoren en herkenning. Kentekenplaten op auto’s laten vaak het cijfer zien van het gebied, en veel mensen zijn trots op hun oorsprong. Ook voor vakantiegangers is het handig: adressering van post, reisplannen maken en zelfs wijn kiezen gaat vaak op basis van deze indeling. Door deze overzichtelijke verdeling kun je snel weten waar je bent en wie het daar voor het zeggen heeft. Informatie over weer, files of feestdagen in Frankrijk wordt dan ook vaak per departement gegeven.
Veelgestelde vragen over het aantal departementen van Frankrijk
Welke vijf Franse departementen liggen niet in Europa?
Guadeloupe, Martinique, Frans-Guyana, Réunion en Mayotte horen bij Frankrijk maar liggen buiten Europa. Deze vijf worden de overzeese departementen genoemd.
Waarvoor worden de nummers van de departementen gebruikt?
De nummers kom je tegen op kentekenplaten, postcodes, identiteitskaarten en bij het organiseren van verkiezingen in Frankrijk.
Wat is het verschil tussen een regio en een departement in Frankrijk?
Een regio bestaat uit meerdere departementen. De regio regelt grotere thema’s, terwijl het departement zorgt voor zaken die dichter bij de inwoners staan, zoals scholen en wegen in de buurt.
Zijn de inwoners van de overzeese gebieden net zo Frans als die uit Europa?
Ja, mensen uit de overzeese gebieden zijn volwaardige Franse staatsburgers. Ze mogen stemmen en hebben dezelfde rechten en plichten als mensen in Europees Frankrijk.
Kunnen de grenzen van departementen veranderen?
Soms worden grenzen aangepast, bijvoorbeeld om praktische redenen of om samenvoegingen. Meestal blijven de 101 departementen in hun huidige vorm bestaan.
